Er was een
tijd dat u lezen noch schrijven kon en veel minder woorden kende.
Het was de
tijd dat meubelstukken reusachtige afmetingen hadden, ook u paste met gemak
onder de eettafel en ook u moest nog op de stoelen klimmen.
Onze ranke
eetkamerstoelen en stonden uitsluitend stoelen te zijn, je kon er mee schuiven.
De fauteuils waren massieve Bommeliaanse monsters en hadden klauwachtige
(houten) dierenpoten. Angstwekkende stoelwezens die gereed leken te staan me te
bespringen.
Ik herinner
mij nauwelijks mijn prentenboeken al moet ik er enkele bezeten hebben, de
wereld was al wel vol met boeken zonder plaatjes waar ouderen vaak langdurig in
keken. Wanneer ik daar zelf wel eens in bladerde zag ik slechts lange slierten
kleine dingetjes op een rij. Letters die woorden vormden, die zinnen vormden,
wist ik jaren later.
De ervaring
van voorlezen leerde mij dat uit zo'n boek verhalen tevoorschijn konden komen.
Mijn ouders konden dat, mijn broers en mijn zus ook. Dat wilde ik ook wel leren
maar ik moest nog erg lang wachten: tot de grote school.
Toch werd
mijn beleefwereld al voor die periode uitgebreid: in onze kast stond namelijk
een rij identieke dikke boeken met groen leer en gouden letters. Wellicht
vanwege dat goud haalde ik op zekere dag één van die boeken uit de kast, het
bleek bezaaid met plaatjes. Je wist alleen nooit waar de plaatjes zouden komen.
Er was niet op iedere bladzij een plaatje zoals bij prentenboeken. Maar er
stonden fantastische (jongens) dingen in: locomotieven, koetsen, zeilschepen, luchtballonnen,
stoomschepen, vuurtorens, de maan, onbegrijpelijke apparaten, paleizen,
kastelen, andere gebouwen, schilderijen, standbeelden, dieren, planten, bomen,
rare mensen in vreemde uitdossingen, paddenstoelen, vogels, dwarsdoorsneden van
mensen, zwaarden, geweren, harnassen, een man in een bad, misvormde mensen,
naakten, embryo's, kanonnen, landbouwwerktuigen ... und so weiter.
Ik heb
serieus gedacht dat alles wat bestond in die boeken moest staan. Om
onbegrijpelijke redenen helaas niet altijd afgebeeld, of wel ik had de plaatjes
nog niet gevonden ...
Ooit
meegenomen van mijn ouders toen ze kleiner gingen wonen, staat de Brockhaus konverstations Lexicon (encyclopedie uit 1908) bij mij in huis. Nauwelijks
leesbaar: Duits in Gothische letters. Wanneer ik een deel open sla komen mij
geur en sfeer van 1900 tegemoet met onmiskenbaar (groot) Duitse inslag en
gelijktijdig gemutlich (de eerste wereldoorlog moet nog komen) maar ik zie ook
de industriële revolutie, de maakbaarheid van de wereld. De wereld van Jules
Verne met Marx en Darwin als tijdgenoten. De enige foto's staan bij het onderwerp
fotografie.
'Die welt
ist weit geworden'
B.Logger