Tuesday, March 13, 2012

Allemaal willen we de hemel

Allemaal willen we de hemel / auteur: Els Beerten. Je weet dat iets een goed boek is, wanneer je, aangekomen bij het laatste hoofdstuk, niet verder wilt lezen omdat je het einde uit wilt stellen, nog geen afscheid wilt nemen van de verhalen en van de personages van wie je bent gaan houden.En hoewel het wellicht nog te vroeg is om te zeggen dat Beertens boek een klassieker is, heeft het alles in zich om er één te worden.

‘Allemaal willen we de hemel’ speelt zich eerst af in 1942: de Tweede Wereldoorlog is in volle gang. De Vlaamse plattelandsjongeren Ward, Jef, Renée en de kleine Remi beleven de oorlog elk op hun eigen manier. Op de jongens wordt ingepraat, dat ze nodig zijn aan het front om te vechten tegen de Russen die het christelijke geloof bedreigen.

Jef wil een held worden, maar zijn ouders houden hem thuis. Ward laat zich door zijn moeder niet weerhouden en trekt ten strijde. Na de, in zijn ogen, laffe zelfmoord van zijn vader, doet Ward er alles aan om te bewijzen dat hij geen zwakkeling is. Wanneer hij tijdens zijn verlof in het dorp een aanslag pleegt op leden van het verzet, valt er een dode. Jef beschuldigt zijn voormalige vriend Ward van de moord. Dat dit niet de (hele) waarheid is, wordt duidelijk wanneer Ward na jaren terugkomt naar het dorp. Ondertussen worstelt Renée met het vertrek en het verraad van haar eerste liefde Ward, terwijl haar jongere broer Remi vooral veel moeite heeft met het feit dat hij overal buiten wordt gehouden.

Het steeds wisselende vertelperspectief maakt het boek uitdagend, interessant en veelzijdig. Deze afwisseling zorgt er bovendien voor dat de lezer het verhaal maar stukje bij beetje kan ontrafelen. Ook toont het de moeilijkheid van het leven: ieder verhaal kent meerdere kanten. Iedereen beleeft de oorlog anders, iedereen ziet de dingen op zijn of haar manier. De personages hebben in het verhaal elk een eigen stem, die dit nog eens benadrukt. De in zijn jeugd verongelijkte, onwetende maar altijd optimistische Remi vertelt in een terugblik:

“Ik geloof dat nog altijd niet. Dat de hemel alleen in de kop van de mensen zit. Onze Jef komt er al zeker in. Onze Jef is altijd al een held geweest, en nu hij dood is, nog meer. De paters vooraan in de kerk zeggen het, de mensen prevelen het, de poort van de hemel zal wijd open staan voor hem.”

Maar ook de gefrustreerde en gesloten Jef en de onvermoeibare Ward die zich koste wat het kost wil bewijzen: allemaal komen ze tot leven. En daarmee worden de keuzes die zij maken,hoewel soms onbegrijpelijk, in elk geval een beetje inzichtelijk. De grenzen tussen goed en kwaad, held en verrader worden zo vaag. Want iedereen handelt vanuit een gevoel goed te doen, iedereen wil naar de hemel... (SK)

Monday, March 12, 2012

Geheime gesprekken

Het mag geen overleg heten. Vijf heren en één vrouw zitten bij elkaar met een miljarden bezuinigingsdoelstelling op tafel. Zij hebben enkele weken de tijd om er uit te komen en minstens drie verschillende meningen. Ik ben reuze benieuwd hoe het er aan toe gaat, temeer omdat er niets naar buiten komt. Zou er met deuren gesmeten worden, kopjes sneuvelen of zelfs koppen rollen?

Vermoedelijk niet maar radiostilte is toch geen overbodige luxe want standpunten zullen moeten opschuiven in elkaars richting en dat kan niet wanneer betrokkenen er vrolijk op los twitteren. 'Er zijn geen taboes' zei men vooraf, behalve het communiceren naar buiten dus. Mocht dat tussentijds toch gebeuren dan kan dat opgevat worden als doelgericht torpederen van het onderhandelingsproces.

De druk om er uit te komen is groot maar alle betrokkenen moeten op een zeker moment terug naar hun achterban om de uitkomst te verkopen. Dus iedere partij moet minstens één punt als winst kunnen presenteren: 'op punt x hebben we de poot stijf gehouden c.q winst geboekt' dat fungeert tevens als verpakking voor verliespunten.

Hierin schuilt een 'gun element': je moet elkaar wat gunnen om er samen uit te komen. Hoe meer punten op tafel komen hoe makkelijker het wordt om uit te ruilen. Maar ook: hoe meer punten op tafel hoe meer dit 'niet overleg' een complete revisie van het regeringsakkoord wordt. En zou dat nog lukken in dit gezelschap? Als er niet uitgeruild kan worden is een andere mogelijkheid: op iedere begrotingspost eenzelfde percentage bezuinigen, de klassieke kaasschaaf komt dan op tafel. Dat getuigt niet bepaald van visie en is het type compromis waar niemand blij mee is.

We gaan het zien, sterker nog, we gaan het meemaken.

B.Logger

Saturday, March 10, 2012

Moord in de abdij

Moord in de abdij / auteur: Peter Tremayne. Vrijwel niemand weet dat Ierland veertien eeuwen geleden een - zelfs in onze ogen - zeer moderne en geëmancipeerde samenleving was. Zuster Fidelma van Kildare is nog maar midden in de twintig, maar heeft toch al een hoge post in het Ierse rechtssysteem. Daardoor wordt ze regelmatig gevraagd ingewikkelde kwesties te onderzoeken en conflicten te beslechten.

Dacán, een zeer gerespecteerd geleerde met een hoge positie binnen de Keltische kerk, is vermoord in de afgelegen abdij van Ros Aílíthír in het Ierse koninkrijk Muman. Het naburige koninkrijk Laígin wil dit voorval aangrijpen om van Muman schadevergoeding af te dwingen en de betrekkingen komen op scherp te staan. De stervende koning Cathal van Muman verzoekt Fidelma de moord te onderzoeken en de dreigende oorlog met Laígín te voorkomen.

Met als enige gezelschap de Ierse krijger Cass, en met maar erg weinig tijd, gaat Fidelma op weg naar de verre abdij. Ze ontdekt al snel dat er veel meer achter de moord op Dacán steekt. De sombere, spookachtige abdij blijkt het middelpunt van een sluwe en verrassende intrige!

Friday, March 9, 2012

Gemakzucht

Ik ben een gemakzuchtig mens. Vroeger was ik lid van de kunstuitleen bij ons in de stad. Wat een uitvinding. Je kunt kunst een tijdje bij je thuis uitproberen. Staat het wel boven die bank? Over banken gesproken, dat zou eigenlijk met banken ook moeten kunnen. Wanneer het niet bevalt moet je ze kunnen terugbrengen.
Zoals gezegd, kunst kun je voor een tijdje lenen en zelfs kopen als je wilt. Toch, de plek waar de kunstuitleen gevestigd was en de (geringe) openingsuren werden op een gegeven moment te lastig voor mij. Dacht ik. Dus ik werd lid af.

Door allerlei omstandigheden moesten in een aantal plaatsen de kunstuitlenen stoppen. Denk aan bezuinigingen, ombuigingen en herstructureringen. Ook bij ons was dat het geval. Gelukkig waren er zo hier en daar ondernemende lieden die dat niet wilden laten gebeuren. De kunstuitleen in Arnhem maakte een doorstart zoals dat zo mooi heet. En kwam bij ons in de bibliotheek terecht.

Al mijn eerdere argumenten om niet meer lid te willen zijn werden in een keer teniet gedaan. Kon ik het nog makkelijker krijgen? Voor mijn werk moest ik toch al in de bibliotheek zijn, waar de kunstuitleen nu op de bovenste verdieping zit. Gemakzuchtig als ik ben, werd ik direct weer lid. Om de belastingdienst even te parafraseren: makkelijker kun je het niet krijgen. Als een kind in een snoepwinkel ben ik wanneer ik langs al die kunst loop, ik word er zo hebberig van.

Heb ik dan helemaal geen wensen meer? Natuurlijk wel. Zoals gezegd ben ik gemakzuchtig. Een van mijn wensen is dat de hele collectie digitaal beschikbaar is, dat de bestanden van de overgebleven kunstuitlenen in Gelderland gekoppeld worden, zodat ik thuis op mijn ipad kan zien wat waar aanwezig is en dat desnoods kan reserveren. Zo was de situatie destijds wel. Echter, ik ben al heel blij met deze eerste stappen. Een kunstuitleen en een bibliotheek is ook een natuurlijke combinatie, als u het mij vraagt. Had ik al gezegd dat de kunstuitleen, ToArt, op de vierde verdieping van de centrale bibliotheek in de Koningstraat zit? En dat gemakzucht een ander woord voor lui is?

Wednesday, March 7, 2012

Oude landkaarten

Biebblogger vond ze altijd al fascinerend. Trouwens niet alleen die oude, landkaarten in het algemeen zijn interessant. Wat dat precies is weet hij niet, het is nog net geen verslaving. 't Zal wel iets psychologisch zijn.

Landkaarten waren altijd al op internet te vinden, maar je moest nogal eens wat moeite doen om ze te vinden. Dat hoeft nu niet meer, want er is OldMaps Online. Ik citeer even een klein stukje uit de Telegraaf waar ik dit las: "Altijd al willen weten hoe Amsterdam er in de zestiende eeuw bij lag? Nu is dat makkelijk op te zoeken dankzij de nieuwe site OldMapsOnline.org. Via deze online collectie zijn meer dan 60.000 historische kaarten te doorzoeken." Zo, nu weet u wat oldmaps online inhoudt. Het gaat voorlopig om 60.000 historische kaarten, de bedoeling is echter om hier andere, grote kaartcollecties aan toe te voegen.

Wanneer u de site opent ziet u bovanaan een tijdbalk, deze loopt van 1000 tot 2010. U schuift hem naar het jaartal, de periode waarin u geinteresseerd bent. Het grootste deel van het scherm wordt ingenomen door een wereldkaart, die op dezelfde manier werkt als Google Maps. U selecteert hiermee een land of gebied. In de rechterkolom ziet u dan de kaarten verschijnen die hierop betrekking hebben. Maak uw keuze. Simpeler kunnen we het niet maken.

OldMaps online is een initiatief van de Universiteit van Portsmouth en maakt gebruik van Google maps en linken naar de plekken waar de kaarten te vinden zijn. Ideaal.

het gezicht van de economische crisis

Het komt dichterbij: de stijgende werkeloosheid, mensen die hun huis niet kunnen verkopen, meer dan een miljoen mensen onder de armoedegrens in Nederland.

Steeds meer mensen in mijn directe omgeving, familie, kennissen en vrienden.

De crisis is allang geen abstractie meer: ze krijgt menselijke gezichten, mensen die ik ken.

B.Logger

Tuesday, March 6, 2012

Ebooks en Bibliotheken

Citaat: “Na een periode van veel overleg tussen uitgevers en bibliotheken is er nu een akkoord bereikt over het aanbieden van ebooks in de Nederlandse openbare bibliotheken. Uitgevers zullen individueel benaderd worden door NBD Biblion om ebooks in te kopen, die vervolgens geleverd worden aan Stichting Bibliotheek.nl via het nieuwe digitale platform dat uitgevers en boekverkopers gezamenlijk ontwikkelen.”

Dit bericht (en de impact ervan) overviel me een beetje. Maar vervult me ook met hoop. De Nederlandse bibliotheken werken momenteel met een platform, eportal genaamd, dat bij Ebsco draait. Klanten, die lid zijn van de bibliotheek kunnen via hun bibliotheek inloggegevens krijgen voor dit eportal en dan ebooks downloaden en lenen voor 3 weken. Laten we zeggen dat dit systeem nog niet vlekkeloos werkt. Het was indertijd voor de NBD de goedkoopste mogelijkheid om zich toch op deze markt te begeven. Het is echter een buitenlands systeem en de hoeveelheid nederlandstalige titels is dan ook beperkt.

Een beter werkend systeem, klantvriendelijker en met meer Nederlandse titels in het aanbod was altijd een droom. Daar wordt nu hard aan gewerkt. Ook onze staatssecretaris is hier een voorstander van. Laten we hopen dat we hier dit jaar al mee aan de slag kunnen gaan en de klanten op die manier beter van dienst kunnen zijn. Ik ben er helemaal voor. Lees meer op de site van ereaders.nl

Monday, March 5, 2012

Negen open armen

Negen open armen / auteur: Benny Lindelauf. Schrijver Benny Lindelauf (Sittard, 15 december 1964) debuteerde in 1998 met zijn boek ‘Omhoogvaldag’. Zijn zesde boek, ‘Negen open armen’ verscheen in 2004 en ontving zowel de Gouden Zoen als de Thea Beckman Prijs. Het boek werd vertaald in het Duits en het Frans, en kreeg in 2010 een vervolg met de titel ‘De hemel van Heivisj’. ‘Negen open armen’ vertelt het verhaal van drie jonge zusjes tijdens de crisis halverwege de jaren dertig. Met hun vader, oma en vier broers wonen ze in Negen Open Armen, een huis aan het einde van de wereld, net voor de grens met Duitsland. Het huis staat aan Sjlammbams Sahara, een lange, stoffige of blubberige zandweg richting de stad.

Fing, met haar elf jaar de oudste van het stel, is een zorgzaam meisje dat veel houdt van jaar jongere zusjes Muulke en Jes. Muulke is een avontuurlijk meisje van tien, dat altijd op zoek is naar spanning. Jes, negen jaar oud en in het bezig van een zwevende wervel, is de jongste en schrikachtigste van het stel. Omdat hun moeder is overleden en hun vader een grote dromer is, worden ze voornamelijk opgevoed door Oma Mei, die een tollend uilenoog heeft, de meisjes voortdurend achter de vodden zit en het gezin regelmatig sommeert haar te vragen om verhaal. Omdat het gezin regelmatig verhuisde in hun vaders zoektocht naar een fortuin, zijn de meisjes vooral op elkaar aangewezen. Negen Open Armen is het huis waarin ze nu gaan wonen, een huis met de voordeur aan de achterkant, met vier grote gaten boven de deur en dat ook nog eens naast een kerkhof staat. Van meet af aan is het duidelijk dat dit huis een verhaal te vertellen heeft. Wanneer de meisjes in de kelder een bijzonder bed vinden, dat wat wegheeft van een grafzerk, en ze bovendien de oude stadsgek Hoempa Hatsi in de heg van de begraafplaats aantreffen, raakt het verhaal in een stroomversnelling.

Oma Mei vertelt het verhaal van Nienevee van Boete de Moere, een karavanermeisje dat bevriend raakt met de jonge Sjar uit de stad. Na een moeilijk begin ontstaat een hechte vriendschap en later ook liefde. Maar de liefde komt tot een pijnlijk einde, wordt al snel duidelijk. De hele nacht heeft oma Mei verteld, in het huis waarin Nienevee haar volwassen leven doorbracht. Ook de link met Hoempa Hatsi wordt duidelijk. Toch blijft veel ook onopgelost: van wie is bijvoorbeeld het naamloze graf dat oma Mei ’s nachts stiekem schrobt? De ene vraag is nog niet beantwoord of de volgende komt op. Uiteindelijk confronteert Fing haar oma met de vreemde verhalen en leugens die ze vertelde. Waarom vertelt oma alleen de verhalen die ze wil vertellen, en zwijgt ze verder als het graf? Uiteindelijk geeft oma toe, en wordt het ware verhaal van Nienevee en Sjar eindelijk ontrafeld…

Wat voor altijd duidelijk gesteld moet worden is het volgende: Benny Lindelauf is een poëtisch taalkunstenaar. Zijn originele stijl, zijn betoverend en vernieuwend taalgebruik en zijn vermogen om geen woord teveel te gebruiken zijn de drijvende kracht achter ‘Negen open armen’. De namen die de schrijver zijn personages en de locaties gaf, dragen bij aan het sprookjesachtige gevoel van het verhaal. De namen van de drie hoofdpersonen, Fing, Muulke en Jes, zullen voor veel lezers onbekend zijn. Ook de karavaner Nienevee van Boete de Moere en de stadsgek Hoempa Hatsi hebben nogal onalledaagse namen. Wie het boek in de winkel even doorbladert, zal bij het lezen van een zin als “Twee weken nadat de Krokodil zijn verhalen aan Sjlammbams Sahara gegeven had, verdween Hoempa Hatsi” geen enkel idee hebben wat daar nu precies staat. Ook de originele lijfspreuken van de personages, de vernieuwende woorden (zerkbed, zwervel, piepkraken en vlinderen) en de levenswijsheden (“Ze holde erachteraan, want honden bleven honden, ook al waren ze al dertig jaar dood”) maken ‘Negen open armen’ tot een taalkunstwerk dat iedereen moet lezen! (SK)